روش‌ های حفاظت بست فلزی از زنگ زدگی

1. علت زنگ‌زدگی بست فلزی

زنگ‌زدگی یا خوردگی فلز، یک فرآیند شیمیایی است که در اثر واکنش آهن یا فولاد با اکسیژن و رطوبت رخ می‌دهد. این واکنش منجر به تشکیل اکسید آهن می‌شود که به مرور زمان باعث کاهش استحکام و دوام بست فلزی می‌گردد. عواملی که زنگ‌زدگی را تشدید می‌کنند شامل موارد زیر هستند:

رطوبت و آب: تماس مستقیم با آب یا رطوبت هوا باعث تسریع فرآیند خوردگی می‌شود.

محیط‌های اسیدی یا آلوده: محیط‌هایی با وجود اسیدها، آلاینده‌ها یا مواد شیمیایی، سرعت زنگ‌زدگی را افزایش می‌دهند.

دما و تغییرات دمایی: نوسانات دما می‌تواند باعث انبساط و انقباض فلز شود و لایه‌های محافظ را تخریب کند.

در نتیجه، حفاظت از بست فلزی در برابر زنگ‌زدگی یک امر ضروری برای حفظ کیفیت، ایمنی و دوام طولانی‌مدت سازه‌ها است.

2. روش‌های حفاظت بست فلزی

2.1 استفاده از پوشش‌های گالوانیزه

گالوانیزه کردن یکی از رایج‌ترین روش‌های حفاظت بست فلزی در برابر زنگ‌زدگی است. در این روش، یک لایه از روی (Zn) بر سطح فلز اعمال می‌شود. مزایای گالوانیزه کردن عبارتند از:

ایجاد یک حائل فیزیکی بین فولاد و محیط مرطوب

مقاومت بالا در برابر خوردگی حتی در محیط‌های صنعتی و نمکی

طول عمر زیاد بدون نیاز به نگهداری مداوم

گالوانیزه به دو شکل انجام می‌شود: گالوانیزه گرم (Hot-dip) و گالوانیزه الکتروشیمیایی (Electro-galvanizing) که هر کدام کاربرد و هزینه متفاوتی دارند.

2.2 پوشش رنگ و لاک ضد زنگ

رنگ‌آمیزی بست‌های فلزی با رنگ‌های ضد زنگ یا اپوکسی، یک روش مؤثر برای جلوگیری از تماس مستقیم فلز با هوا و رطوبت است. در این روش، لایه‌ای مقاوم روی فلز اعمال می‌شود که از نفوذ آب و اکسیژن جلوگیری می‌کند.

مزایای این روش:

هزینه کمتر نسبت به گالوانیزه

امکان انتخاب رنگ و ظاهر زیبا برای بست‌ها

انعطاف‌پذیری بالا در انواع محیط‌ها

معایب آن: نیاز به تعمیر یا تجدید پوشش در صورت آسیب دیدن رنگ است.

2.3 استفاده از فولاد ضد زنگ

یکی از بهترین روش‌های پیشگیری از زنگ‌زدگی، استفاده از بست‌های فلزی ساخته شده از فولاد ضد زنگ (Stainless Steel) است. این نوع فولاد حاوی کروم و نیکل است که به طور طبیعی مقاومت بالایی در برابر خوردگی ایجاد می‌کند.

مزایا:

عمر طولانی و نیاز کم به نگهداری

مقاومت عالی در برابر محیط‌های خورنده و نمکی

مناسب برای صنایع دریایی، انرژی‌های تجدیدپذیر و محیط‌های صنعتی سخت

معایب: قیمت بالاتر نسبت به فولاد معمولی یا گالوانیزه است.

2.4 پوشش پلیمری و پلاستیکی

بست‌های فلزی با پوشش پلاستیک یا پلیمر، گزینه‌ای محبوب در صنایع برق و الکترونیک هستند. این پوشش‌ها مانع تماس مستقیم فلز با محیط مرطوب می‌شوند و در برابر مواد شیمیایی مقاوم هستند.

مزایا:

محافظت کامل در برابر رطوبت و مواد شیمیایی

کاهش سر و صدا و جلوگیری از خراش سطح فلز

طول عمر مناسب در شرایط صنعتی و محیط‌های بیرونی

معایب: پوشش‌های پلاستیکی ممکن است با گذر زمان ترک بخورند یا ساییده شوند و نیاز به تعویض پیدا کنند.

2.5 استفاده از روکش‌های الکترولیتی و کروماته

در روش پوشش الکترولیتی یا کروماته، یک لایه محافظ شیمیایی روی سطح فلز ایجاد می‌شود که مقاومت آن در برابر خوردگی افزایش می‌یابد. این روش معمولاً برای بست‌های کوچک و متوسط استفاده می‌شود و گزینه‌ای اقتصادی در مقایسه با فولاد ضد زنگ است.

2.6 روغن و گریس ضد زنگ

در محیط‌هایی که بست‌ها به صورت موقت یا کوتاه‌مدت استفاده می‌شوند، استفاده از روغن‌های ضد زنگ یا گریس می‌تواند مؤثر باشد. این مواد با ایجاد لایه‌ای محافظ، از تماس فلز با رطوبت جلوگیری می‌کنند.